Điều chỉnh vùng đệm để kinh doanh là sai!

Chia sẻ với Đất Việt, ngày 30/1, trước việc, UBND tỉnh Quảng Ninh vừa đưa ra quyết định sẽ xem xét đưa những diện tích đang phát triển đô thị, du lịch như đề xuất về việc lấn biển xây biệt thự của Tập đoàn Tuần Châu, hay mới đây nhất là các dự án du lịch cáp treo đang được triển khai ra khỏi vùng đệm của di sản vịnh Hạ Long và phương án được đưa ra là thu hẹp diện tích vùng đệm, KTS Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Hà Nội cho rằng đây là phương án không thể chấp nhận.

Bên cạnh đó, theo quan điểm của ông Nghiêm: "Theo hiến chương của UNESCO có điều ghi rõ, đối với di sản kể cả di sản thế giới và công trình lịch sử, nếu có quy hoạch mới, mà phục vụ cộng đồng dân cư thì có thể phục chế hoặc cải tạo lại di sản, nhưng phải trên cơ sở vì lợi ích cộng đồng.

Vịnh Hạ Long: Di sản thế giới bị dự án... "xẻ thịt"

Từ đó, đặt ra những câu hỏi, vậy thu hẹp diện tích vùng đệm vịnh Hạ Long là để phục vụ cho đối tượng nào, có phải phục vụ cho các dịch vụ, các không gian cộng cộng, hay là để kinh doanh, để mang lại lợi ích cho một số Tập đoàn, tôi khẳng định nếu kinh doanh là không phù hợp với hiến chương của thế giới".

Hơn hết, nếu có tham gia, điều chỉnh vùng đệm thì có ảnh hưởng đến di sản hay không, đó là câu hỏi phải trả lời đầu tiên.

Nhìn nhận hiện trạng của vịnh Hạ Long hiện tại, ít nhất cũng có 3 dự án lớn đó là: cáp treo xuyên vịnh Hạ Long, dự án Khu đô thị du lịch Halong Star và khu du lịch đảo Tuần Châu, kèm theo là nhiều dự án nhỏ, ông Nghiêm vô cùng lo lắng.

Bởi theo ông, tất cả các dự án hiện nay trên vịnh Hạ Long đều để kinh doanh, chứ không phải dự án để tạo ra không gian công cộng.

Ông Nghiêm cho hay: "Như vừa qua Tập đoàn Tuần châu muốn lấp biển xây biệt thự, cũng lấy lý do ảnh hưởng tới cảnh quan hoặc môi trường nên phải cải tạo, đây chỉ là những lý do để bao biện".

Chính vì vậy, theo quan điểm của ông Nghiêm thì trước khi thực hiện phải xin ý kiến của UNESCO.

Chuyện thu hẹp vùng đệm, ông Nghiêm khẳng định: "Tôi chắc chắn là sẽ ảnh hưởng đến di sản. Nên tôi đặt ra 2 câu hỏi: một là, vì lí do gì mà phải thu hẹp vùng đệm? hai là, thu hẹp vùng đệm để làm gì? để bảo vệ môi trường, để phục vụ không gian công cộng vì lợi ích cộng đồng hay để kinh doanh?

UBND đề ra phương án thu hẹp vùng đệm Vịnh Hạ Long

Mà ở đây toàn xây biệt thự, khu nghỉ dưỡng của các tập đoàn lớn thì không thể chấp nhận lý do đưa ra là câu chuyện vì cộng đồng.

Trước sự bao biện lấp liếm trong ứng xử với di sản vịnh Hạ Long hiện nay của các nhà chức trách, ông Nghiêm cho rằng, tất cả cứ được xây lên, chia sẻ được lợi ích, rồi sau đó lại bắt đầu đi bao biện. Cuối cùng sẽ tạo nên sự so sánh người này làm được, người kia chắc chắn sẽ làm được.

Phải có ý kiến của nhiều bên

Trước lý do được UBND tỉnh Quảng Ninh đưa ra là ranh giới vùng đệm của Di sản chưa được xác định tọa độ cụ thể, chưa được số hóa trên bản đồ hệ tọa độ VN 2000, kèm theo đó là việc bị chồng lấn với địa giới hành chính thành phố Hải Phòng nên không quản lý được, mới dẫn tới những bất cập trong công tác quản lý các hoạt động kinh tế, xã hội, thực hiện các dự án trong và xung quanh vùng đệm Di sản Vịnh Hạ Long.

Ông Nghiêm phản đối: "Sau năm 2004, chúng ta bắt đầu áp dụng hệ tọa độ mới, cho nên nhiều dự án hiện nay cũng đang vướng phải tình trạng này".

Thế nhưng, điều đáng nói là từ trước đến nay vùng đệm không được quy định cụ thể là bao nhiêu, nên chưa biết rõ có ảnh hưởng nhiều đến vùng lõi hay không, nhưng chắc chắn nếu cứ cho tiến hành thì sẽ lấn dần dần, cuối cùng di sản thiên nhiên thế giới này sẽ bị đe dọa.

Trong khi đó, cũng chia sẻ với Đất Việt, KTS Ngô Doãn Đức - Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư VN cho biết: "Cứ nói là chưa xác định được tọa độ cụ thể cho vùng đệm của di sản, thế nhưng, sao chưa chắc chắn mà đã cho hàng loạt các công trình, mọc lên như nấm sau mưa, trên khu vực nhạy cảm?".

Hơn thế, theo quan điểm của ông Đức, chuyện thu hẹp lại vùng đệm là hoàn toàn không được, mà phải có ý kiến của nhiều bên từ Cục di sản, Bộ VHTT&DL cùng với UNESCO.

Ông Đức cũng cho hay: "Sau khi các cơ quan lên tiếng thì UBND tỉnh Quảng Ninh mới có quyền thực hiện hay không, chỉ tiếc là di sản cũng đã bị xâm lấn quá nhiều".

Trước đó, Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cho biết phạm vi vùng đệm ở khu vực phía Tây vịnh là toàn bộ khu vực nghỉ dưỡng Bãi Cháy dọc theo quốc lộ 18A tới hồ Yên Lập, nhìn sang phía dưới hạ lưu sông Tranh (thị xã Quảng Yên) và cửa sông Nam Triệu, cộng thêm toàn bộ đảo Cát Bà ( thành phố Hải Phòng); phía Bắc của vịnh, gồm khu dân cư ven Vịnh Hạ Long, giới hạn bởi Quốc lộ 18A từ Cái Dăm (thành phố Hạ Long) đến tận Cửa Ông, Mông Dương (thành phố Cẩm Phả).

Theo Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, ranh giới vùng đệm Di sản thiên nhiên Vịnh Hạ Long hiện đang bị chồng lấn với địa giới hành chính của thành phố Hải Phòng (khu vực cửa sông Nam Triệu, đảo Cát Bà - huyện Cát Hải), tỉnh Quảng Ninh không có quyền quản lý.

Phần diện tích vùng đệm nằm ở khu dân cư ven Vịnh Hạ Long dọc theo quốc lộ 18 là nơi đang có nhiều hoạt động kinh tế xã hội đang diễn ra như: hoạt động khai thác than của doanh nghiệp, các dự án phát triển đô thị, du lịch như dự án Khu du lịch Tuần Châu, khu đô thị Hùng Thắng... cũng là điều bất cập trong quản lý di sản.

Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cho biết các bước xác định lại ranh giới vùng đệm Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long gồm Quảng Ninh sẽ rà soát hồ sơ, dự kiến tọa độ cụ thể ranh giới vùng đệm của Di sản (dùng bản đồ hệ tọa độ VN 2000).

Thanh Huyền